Zepto IPO Update: क्विक कॉमर्स क्षेत्रात धुमाकूळ घालणारी कंपनी ‘झेप्टो’ (Zepto) सध्या शेअर बाजारात आपला आयपीओ (IPO) आणण्याच्या तयारीत आहे. मात्र, या बिग-तिकीट IPO पूर्वी कंपनीच्या अडचणीत वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. झेप्टोच्या फाउंडर्सना अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) समन्स बजावले असून, ही माहिती कंपनीने स्वतः आपल्या अपडेटेड आयपीओ डॉक्युमेंटमध्ये जाहीर केली आहे.
Zepto IPO अपडेट: नेमकं काय घडलंय?
झेप्टोने ८ जून २०२६ रोजी मार्केट रेग्युलेटर ‘सेबी’ (SEBI) कडे आपले सुधारित ड्राफ्ट पेपर्स (UDRHP) दाखल केले आहेत. या नवीन कागदपत्रांनुसार, झेप्टो या IPO च्या माध्यमातून ₹८,०१० कोटींचा निधी उभारणार आहे.
या आयपीओमध्ये दोन मुख्य गोष्टींचा समावेश आहे:
- फ्रेश इश्यू (Fresh Issue): कंपनी ₹८,०१० कोटींचे नवीन शेअर्स जारी करणार आहे.
- ऑफर फॉर सेल (OFS): कंपनीचे सध्याचे शेअरहोल्डर्स ११.३५ कोटी इक्विटी शेअर्सची विक्री करणार आहेत.
मात्र, याच डॉक्युमेंटमधील ‘रिस्क फॅक्टर्स’ (Risk Factors) या विभागात कंपनीने ईडी समन्सचा धक्कादायक खुलासा केला आहे.
Zepto च्या फाउंडर्सना ED ने समन्स का बजावले?
फॉरेन एक्सचेंज मॅनेजमेंट ॲक्ट (FEMA) अंतर्गत होणाऱ्या चौकशीच्या संदर्भात झेप्टोचे को-फाउंडर्स आदित पालिचा आणि कैवल्य वोहरा यांना ईडीने समन्स बजावले आहे. कंपनीच्या परदेशी गुंतवणुकीची आणि बिझनेस मॉडेलची पडताळणी करण्यासाठी ही माहिती मागवण्यात आली आहे. ८ एप्रिल २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या या समन्समध्ये, झेप्टोच्या आर्थिक व्यवहारांची सखोल चौकशी करण्यासाठी दोन्ही तरुण संस्थापकांना वैयक्तिकरित्या हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले होते.
ED ने नेमकी कोणती माहिती आणि कागदपत्रे मागवली आहेत?
केंद्रीय तपास यंत्रणेने झेप्टो आणि त्यांच्या फाउंडर्सकडून खालील महत्त्वाच्या गोष्टींची माहिती मागवली आहे:
- परदेशी गुंतवणूक (Foreign & Overseas Investments): कंपनीला मिळालेल्या परकीय निधीचा संपूर्ण तपशील.
- ऑडिटेड फायनान्शियल्स: आर्थिक वर्ष २०२०-२०२१ पासूनचे कंपनीचे ऑडिट केलेले ताळेबंद (Balance Sheets).
- शेअरहोल्डिंग पॅटर्न: कंपनीमध्ये कोणाची किती भागीदारी आहे याची रचना.
- कर्ज आणि हमी (Loans & Guarantees): कंपनीने घेतलेली कर्जे किंवा दिलेल्या गॅरंटीची माहिती.
- उत्पन्न आणि बँक खाती: फाउंडर्सचे इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR), बँक खात्यांचे तपशील आणि त्यांच्या नावावर असलेल्या स्थावर मालमत्तांची (Immovable Properties) माहिती.
- बिझनेस मॉडेल नोट: झेप्टोचे क्विक कॉमर्स बिझनेस मॉडेल नेमके कसे काम करते, यावर स्पष्टीकरण देणारी नोट.
CMR Green Technologies IPO Listing: उद्या बाजारात एंट्री! ३५% GMP सह धमाकेदार लिस्टिंगचे संकेत?
आदित पालिचा आणि कैवल्य वोहरा यांची ED समोर हजेरी
ईडीच्या समन्सचे पालन करत झेप्टोच्या दोन्ही फाउंडर्सनी तपास यंत्रणेसमोर हजेरी लावली असून सर्व आवश्यक कागदपत्रे सुपूर्द केली आहेत.
फाउंडर्सच्या हजेरीची अधिकृत टाइमलाईन खालीलप्रमाणे आहे:
- कैवल्य वोहरा (Kaivalya Vohra): १७ एप्रिल २०२६ आणि २२ एप्रिल २०२६ रोजी ईडी अधिकाऱ्यांसमोर हजर झाले.
- आदित पालिचा (Aadit Palicha): २० एप्रिल २०२६ आणि १५ मे २०२६ रोजी चौकशीसाठी हजर राहिले.
या भेटींदरम्यान त्यांनी बिझनेस ॲग्रीमेंट्स, इनव्हॉइसेस (Invoices) आणि कंपनीच्या होल्डिंग स्ट्रक्चरबद्दलची सर्व फॉलो-ऑन माहिती ईडीला दिली आहे. कागदपत्रे जमा केल्यानंतर सध्या तरी ईडीकडून कोणताही नवीन संदेश आलेला नाही, असे झेप्टोने स्पष्ट केले आहे.
या ED चौकशीचा Zepto च्या IPO वर काय परिणाम होणार?
ईडीच्या समन्समुळे आयपीओच्या प्रक्रियेवर कायदेशीररित्या कोणताही थेट स्टे (बंदी) आलेला नाही, परंतु यामुळे गुंतवणूकदारांच्या मानसिकतेवर निश्चितच परिणाम होऊ शकतो. झेप्टोने आपल्या ड्राफ्ट डॉक्युमेंटमध्ये स्पष्टपणे लिहिले आहे की, “आम्ही सध्या सर्व माहिती दिली असली, तरी भविष्यात ही चौकशी वाढणार नाही किंवा कायदेशीर कारवाई वा दंड होणार नाही, याची शाश्वती आम्ही देऊ शकत नाही.”
स्टार्टअप आणि फायनान्स क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही कंपनीच्या आयपीओपूर्वी अशा प्रकारची चौकशी समोर येणे हे ‘रेड फ्लॅग’ (Red Flag) मानले जाते. जर ही चौकशी केवळ तांत्रिक बाबींपुरती मर्यादित असेल, तर आयपीओ सुरळीत पार पडेल. मात्र, फेमा (FEMA) नियमांचे मोठे उल्लंघन आढळल्यास आयपीओ लांबणीवर पडू शकतो किंवा व्हॅल्युएशनवर परिणाम होऊ शकतो.
निष्कर्ष
झेप्टोचा ₹८,०१० कोटींचा आयपीओ हा २०२६ मधील सर्वात मोठा आणि बहुप्रतिक्षित आयपीओ ठरणार आहे. परंतु, ईडीच्या समन्सच्या या नव्या खुलाशामुळे कंपनीच्या अडचणी वाढल्या आहेत. फाउंडर्सनी तपासात पूर्ण सहकार्य केले असले, तरी आगामी काळात ‘सेबी’ यावर काय भूमिका घेते आणि ईडीचा पुढील पाऊल काय असणार, यावरच झेप्टोच्या आयपीओचे भविष्य अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी या घडामोडींवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
FAQs
झेप्टोच्या फाउंडर्सना ईडीने (ED) समन्स का बजावले आहे?
झेप्टोचे को-फाउंडर्स आदित पालिचा आणि कैवल्य वोहरा यांना फॉरेन एक्सचेंज मॅनेजमेंट ॲक्ट (FEMA) अंतर्गत चौकशीसाठी समन्स बजावण्यात आले आहे. ईडीने कंपनीच्या परदेशी गुंतवणुकीची रचना, बँक खात्यांचे तपशील आणि बिझनेस मॉडेलची पडताळणी करण्यासाठी ही माहिती मागवली आहे.
ईडीच्या चौकशीमुळे झेप्टोचा आयपीओ (IPO) रद्द किंवा लांबणीवर पडणार का?
सध्या तरी या चौकशीमुळे आयपीओ प्रक्रियेवर कोणताही कायदेशीर स्टे किंवा बंदी आलेली नाही. मात्र, भविष्यात या चौकशीचे रुपांतर गंभीर कायदेशीर कारवाईत झाल्यास आयपीओच्या टाइमलाईनवर आणि कंपनीच्या व्हॅल्युएशनवर परिणाम होऊ शकतो, अशी जोखीम (Risk) कंपनीने स्वतः आपल्या ड्राफ्ट डॉक्युमेंटमध्ये मान्य केली आहे
झेप्टो आयपीओच्या (Zepto IPO) माध्यमातून किती निधी उभारणार आहे?
झेप्टो या आयपीओच्या माध्यमातून एकूण ₹८,०१० कोटींचा निधी उभारणार आहे. यामध्ये नवीन शेअर्स जारी केले जातील (Fresh Issue) आणि सोबतच सध्याच्या भागधारकांचे ११.३५ कोटी इक्विटी शेअर्स ‘ऑफर फॉर सेल’ (OFS) अंतर्गत विकले जातील.
